معامله انجام نشود ، جنس هنوز در ملكش باقى است ، راضى بشود كه گيرنده آن را صرف يا تصرف كند ، اشكال دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ معامله بدون تعيين قيمت باطل است ؛ و اگر فروشنده با فرض بطلان معامله و اينكه جنس هنوز در ملكش باقى است راضى بشود كه گيرنده آن را صرف يا در آن تصرف كند ، مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 1137 ) ماهيهاى حرام و خرگوش ، منافعش منحصر در خوردن است و ديگر منافع محلّله ندارد ، فروختنش به كسى كه آنها را در مذهبش حلال مىداند ، جايز است ؟ اگر جايز نباشد مصالحه به آن جايز است ، لطفاً حكم را بيان نمائيد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در صورتى كه مال مشترى محترم نباشد ، معامله به قصد استنقاذ اشكالى ندارد ، هرچند به صورت بيع باشد ؛ و نيز اخذ مال در مقابل رفع يد از اشياء مذكور محذورى ندارد ، و الله العالم . ( 1138 ) فرش نيمه‌كاره‌اى به ششصد هزار تومان فروخته مىشود ، و پول هم تحويل مىگردد به اين شرط كه فرش بافته و تمام شود ، اما هنگام پايان كار فرش ، بهاى آن افزايش يافته ، آيا بافنده خيارى دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ بايد طبق قرارداد عمل شود و ترقّى قيمت بعد از معامله خيارى براى فروشنده نمىآورد ، و الله العالم . ( 1139 ) آيا نوشتن قولنامه در مقام معامله التزام‌آور است ، بنابراين اگر كسى پول بگيرد ، عنوان شرعى دارد ؟ اساساً قولنامه بدون التزام در ضمن عقد لازم شرط است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه قولنامه را به صورت معامله امضا كنند ، مدرك معامله حساب مىشود ؛ و نوشتن آن لازم نيست ، مگر در عقد لازمى آن را شرط كنند ، و الله العالم . ( 1140 ) ماشين را به قيمت مثلًا هفتاد هزار تومان به صورت مدت‌دار يك ساله مىفروشد ، اگر خريدار بدهى را در اين مدت نپردازد ، فروشنده يك جريب